Ankaraya gidiyorum..Kastamonu’dan  Ilgaz dağlarını aşarak  D-100 karayolunu  kesip  Ankara  istikametine doğru yol alıyorum..A Yokuşuna doğru tırmanırken sağ tarafa levha ile gösterilen Sakaeli kaya mezarları ilgimi çekiyor..Vaktim yok ama bu kaya mezarşlarını da görmeden geçmek işime gelmiyor..Tek arabanın sığacağı asfaltlanmış yoldan  hemen yanlarına gidiyorum..

 

Burada M.Ö  1000 yıllarında  Paflagonyalılar tarafından yapıldığı sanılan bu mezarlar gerçekten ilginç..Büyük  küçük tam 12 tane..Ve kayanın güneye bakan kısmına yapılmış.

En altta en büyüğü var..Diğerleri bu  büyük mezarın çevresinde..Bu alttaki  mezar iki odalı.Muhtemelen Kral ve Kraliçenin ya da  önemli kişi ve eşinin..Diğerleri de aile efradının..

Burasının; dini törenlerin yapıldığı ve muhtemelen höyükle bağlantılı kutsal kabul edilen alanlardan olduğu tahmin edilmektedir.

M.Ö 200 yılına kadar uzanan Hellenistik  dönemde Ilgaz ilçesinin  de içerisinde bulunduğu Anadolu’nun   kuzey batı kesimi  Paflagonya olarak adlandırılmıştır.İlk çağ çoğrafyacısı  Strabon’a göre  Paflagonya’nın dini  merkezi Ilgaz’a  bağlı olarak  gösterilen Ilgaz  Dağıdır.Ilgaz Dağının Devrez çayına bakan güney eteklerinde önemli bir yerleşim birimi olan Kimlatene şehri ve sağlam Kimlatane  kalesi bulunmaktadır.

Hellenistik Dönemde kaya mezarları kralların ve  önemli kişilerin  ölülerinin konulduğu  yerlerdir.Bu dönemde ölülerin tekrar dirileceğine inanıldığı için  ölüler kaya mezarlarındaki  ölü sedirlerinin üzerlerine yatırılmakta ve ölü sedirlerin etrafına kullanacağı eşyalar konulmaktaydı.Kaya mezarları aynı zamanda  ibadet yapılan yerler (Şapel)  olduğu için yol  ve ırmak kenarlarına , sarp ve yüksek  yamaçlara yapılmıştır.

Devrez Çayının  vadisi boyunca  Orta ilçesinin Sakaeli  köyünden başlayarak  Kargı’ya kadar uzanan  alanda çok sayıda kaya mezarı bulunmaktadır.Kaya mezarlarının önemli bir kısmı ise  Kurşunlu ilçesinin Kızılca Köyü civarındadır.Fakat bunların içerisinde  en büyüğü  Olgassyas (Ilgaz)  kaya  mezarlarıdır.

Olgassyas (Ilgaz) kaya mezarları, Devrez vadisine hakim, volkanik  kayalardan oluşmuş, sarp ve yüksek  bir yamaç üzerine  5 kat olarak inşa edilmiştir.1.Katında 3 oda bulunmakta olup odalar birbirinden kemerli kapılar ile ayrılmıştır.2.Katında 2 oda , 2 adet niş ve ölü sedirleri, 3.katında 3 oda , 1 adet niş ve ölü sedirleri, 4.katında 2 adet niş, 5 katında ise tek ve büyük bir oda bulunmaktadır

Çankırı turizm il müdürlüğünün web sayfasında yazan bilgiler ise şöyle..

“Çakıl taşlı tortul kaya özelliği taşıyan tepenin yüzeyindeki oyukların yere yakın olanları köy halkı tarafından önü kapatılmak suretiyle değişik maksatlarla kullanılmaktadır. Çeşitli yükseklik ve genişlikteki oyuklar; tek, birbirine geçişli, basamakla inilen iki odalı bölmeli, aydınlatma pencereli özellikler göstermektedir. Kare, dikdörtgen planlı, düz kubbe ve semerdam tavanlıdırlar. Duvarlara açılmış küçüklü büyüklü nişler mezar odası ve ikamet amaçlı olarak kullanılmıştır. Bir kısmının girişleri kemerli ve içlerinde ölü sedirleri mevcuttur. 1.5x1.5 ile 10.0x10.0 m arasında değişen taban ölçüleri, 2-3.5 m arasında değişen tavan yüksekliklerine sahiptirler. Oyuklar arasında 27 basamakla inilen bir sulu in bulunmaktadır Devrez Çayının akıntısı istikametinde köye 2 km. mesafedeki Gelin Kayası mevkiinde peri bacası oluşumları ve aralarındaki kaya mezarları ilginç görünümler oluşturmaktadır.”

Bu ilginç yapıları gezdim bir çırpıda..Eğer yolunuz buraya düşer ve vakit  bulursanız uğramanızı şiddetle  tavsiye ederim..